« «vorige«||»volgende» »

Speciale KookCursus

Speciale KookCursus
(Waardering)

Op bladzijde 10-11 van de Weekend-bijlage van De Telegraaf staat bij “Gezond & Wel” een artikel over een speciale kookcursus voor stomadragers. Nou behoor ik –helaas– tot die groep dus ik lees met verbazing het artikel…

Het eerste wat je ziet is natuurlijk de foto naast de titel ‘Stomapatiënt geniet weer‘. De blote buik en stomamateriaal van de 48-jarige Saskia van Wijk boven een heuphoge jeans en een blik van “Kom maar op met je opmerking’. Geen angstige blik, geen schaamte. Ik neem aan dat ze een goed contact heeft gehad met de fotograaf, want ik durf er om te wedden dat dit NIET haar dagelijkse kleding is. Zo’n kort topje die de stomazak niet bedekt, dat deed ze alleen voor deze foto.
{Weddenschap verloren: zie reacties onder…]

Stomadragers bedekken de zak. Vaak dragen we wat wijde kleding, want hoe graag we ook ‘platzak’ willen blijven, die zak loopt vol, wordt bol. Alleen frequente toiletbezoekjes kan je platzak houden, maar ja, velen kregen die stoma ook omdat ze zo frequent naar het toilet moesten (met pijn, krampen etc). Ikzelf ga zo’n 15-20 keer per dag. Maar ik heb dan ook een high-output illeostoma. Een kunstmatige uitgang op de dunne darm, dat door de (operatief) verkorte lengte een snelle passage opleverd, dus een grotere productie. En meer productie betekend ook dus een grotere inname (daarom zoveel drinken , zie voorgaande blogs)

Ik heb al een grotere maat zak dan de meeste stomadragers vanwege de high output (wat een nette omschrijving toch voor dit product, nietwaar?), wat niet wil zeggen dat ik dan een grote ballon op mijn buik verkrijg, nee, het wordt een soort van stootwil dat vanaf navelhoogte over mijn linker dijbeen naar beneden hangt. Dus ik draag T-shirts XXL (ben misschien maar een XL), ik draag juist GEEN heuphoge jeans (die waren mijn favoriet, maar misschien is het ook niet meer gepast voor een 52-jarige man van 85 kg), en draag dus never-nooit meer witte broeken. Zo’n groot ‘zwellichaam’ onder een witte broek valt veel te veel op. Daarbij, de angst voor een kleine lekkage -zoals ALLE stomadragers die kennen- gven je een voorkeur voor de wat donkere kleuren. Vrienden en familie mogen weten dat je een stoma hebt, je gaat er niet mee te koop lopen.

Je hebt hoe dan ook al geen controle over je stoma, dus wanneer dat ding produceert en met wat voor een geluid (stil – zacht stromend – borrelend – spuggend- “scheet”-blazend) kun je zelf niet beinvloeden. U begrijpt mijn angsten en schaamten als tandarts, waarbij mijn patienten met hun oor (en neus) vlak naast mijn stoma liggen! Mocht er iets lekken, dan ruiken zij dat eerder dan mij!

Ook ik kreeg als bij mijn eerste stoma (een tijdelijk colostoma – dus aan de dikke darm toen ik die nog had) al foldermateriaal mee over de stoma en dieet. Goed bedoelde pamfletjes van de dietisten, waar ik achteraf gezien weinig aan had. Er stonden adviezen in om snel verteerbaar voedsel te eten, om zo de darmen te ontlasten en zo mogelijk te ondersteunen bij genezing. Er stonden adviezen in om geen of minder gasvormende ingredienten te gebruiken. Gasvorming is hell voor ontstoken darm en het zou de stoma ook ‘stiller’ maken. Ook scheelt het toiletbezoekjes om de bolgespannen stomazak met veel ‘lucht’ en weinig ‘gewicht’ leeg te maken. (Denk niet dat je dat stiekem buiten het toilet kan doen, want als je denkt dat jouw oom stinkende windjes laat dan heb je de productie van een ontstoken darm nog nooit geroken…)

In het begin volgden we trouw die adviezen. Achteraf gezien blijkt nu dat ook de dietisten nog zoekende waren naar de correcte adviezen, want tegenwoordig zijn die geheel anders dan toen bij mij de ziekte van Crohn in 1985 werd geconstateerd. Mijn eerste dieet-adviezen waren: lactose-vrij, vet-vrij en suiker-arm. En binnen 8 maanden werd ik met ondervoedingsverschijnselen opgenomen. Ik crashte in de hel van lactose-vrij eten. Mensen met een lactose-vrij dieet hebben nu nog mijn bewondering. Ik kon welhaast niets vinden in 1985 dat lactose-vrij was. Je kwam het bij de meest onverwachte voedsel tegen. Je kon bijna zeggen dat als het in een potje of pakje zat dat er dus wel lactose in zat. Zelfs in de vleeswaren. Dus na een paar maand op gegrilde kipfilets en vis-in-folie uit de oven was ik flink ondervoed. Ik was ook geheel lactose-intolerant geworden (moest dan lactase-tabletjes gebruiken om toch iets te kunnen mee-eten). Na een paar jaar mocht je ineens weer wel lactose gebruiken (dat was even wennen, maar wat een feest om weer zo’n groot glas koude melk te drinken)

Samen met m’n broer (ook Crohn-patient) zijn we in gesprekken (in de keuken, tijdens koken, tijdens wintersport) waarbij de meest beschamende details van het verteringsstelsel werden besproken (maar dat verminderde onze eetlust totaal niet) tot een bepaald consensus gekomen. Samen kwamen we er achter dat het dieet op het individu gericht moet worden, en niet op de ziekte(groep). We zijn broers, beiden met Crohn, en wat we kunnen verdragen scheelt tussen ons. Bvb. ik kan probleemloos erwtensoep eten, bij mijn broer hangt zijn dekbed de hele nacht als een hovercraft 2 cm boven het matras. Hij zit met tranen in de ogen boven een sissende toiletpot na een Mme Jeanette, bij mij valt dat wel mee. OK, ik heb ook 2 dagen hogere productie, maar geen pijn. Ik heb ruzie met brocolli, hij totaal niet. En deze verschillen kunnen we niet alleen verklaren met verschil in darmlengte tussen ons. Er zijn gewoon individuele verschillen.

Dus nu is het advies voor mij als Crohn- en stomapatient: ontdek het zelf. De hele wereld van culinaire geneugens staat weer voor mij open. En door trial and error kom ik er achter wat niet kan. Eigenlijk volgens de lessen van professor J.J. ten Bosch bij de cursus “Probleemoplossend denken” : Je begint met te bedenken dat ALLES  mogelijk is, daarna ga je schrappen wat echt niet kan. En zo kom je verder dan je denkt. En ik nu ook dus qua eten. Dus ik geniet weer van Indonesisch tafelen, eet kaasfondue, verdiep mij in de Italiaanse keuken en bak voluit in de roomboter. Alle dingen die ik niet meer deed volgens de eerste adviezen.

Een kookcursus speciaal voor m’n stoma? Echt niet nodig. Heb in al die jaren maar 1 keer een verstopping gehad. Er zat een “plug van onverteerd brocolli” voor de opening en die haalde de MDL arts er ‘even’ uit met z’n vingers. Toen heb ik wel even de hele poli-kliniek bij elkaar geschreeuwd Sindsdien zijn brocolli en ik geen vriendjes meer. Voor de rest, oppassen met tomatenvelletjes of andere zaken? Nee, niet nodig.

Of denk ik maar dat ik niets meer aanpas, maar heb ik dat onbewust toch gedaan? Dat kan u -als lezer van mijn blog- mogelijk beter beoordelen. Zijn mijn maaltijden anders dan dat van jullie? Valt er iets op? Ik weet, groenten hebben bij mij nooit prioriteit gehad, rauwkost eet ik alleen als het op m’n bord terecht komt. Dus die zult u zeer waarschijnlijk node missen in mijn blog, maar verder? Laat het me maar weten.

Ondertussen kook, eet en ontdek ik gewoon lekker door …

1997 - uitdaging stomazorg

Mooi hé, een heel blog over stoma’s geschreven zonder 1 keer het woord ontlasting te gebruiken …oeps.

Leave a Reply (with Facebook)

Copyright © 2012 - Geur van Maillard - All Rights Reserved.

Leave a Reply

Comments are closed.